TRẢ LỜI THẮC MẮC VỀ VIỆC XIN LỄ và BỔNG LỄ

(LM. Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn)

(Trích từ trang Gp Ban Mê Thuột)

 

 

 

Hỏi (chi tiết): 

Xin cha nói lại luật của Giáo Hội về tiền xin lễ và rao tên người thụ hưởng ư lễ. Tại sao có nhiều nơi vẫn  đ̣i nhiều tiền mới  làm Lễ và cho rao tên ở nhà thờ?

 

Đáp: 

 Về tiền xin dâng một thánh lễ có bổng lễ (bổng lễ=missarum=mass  stipends), Giáo luật số 848 qui định: “ Khi ban các bí tích, thừa tác viên không được đ̣i thêm cái ǵ khác ngoài số tiền thù lao mà nhà chức trách có thẩm quyền đă ấn định; và phải cẩn thận đừng để những người nghèo không được lănh bí tích v́ lư do nghèo túng”.

   

Nói rơ hơn, khi nhận dâng một thánh lễ do ai xin,  Linh mục không được phép đ̣i tiền (bổng lễ) quá mức màToà Giám Mục địa phương đă ấn định (tức nhà chức trách có thẩm quyền mà khoản giáo luật trên nói đến) Cụ thể, ở Mỹ nói chung và ở Tổng Giáo Phận Galveston-Houston nói riêng, th́ cho đến nay bổng lễ cho mỗi ư lễ xin là 5 đôla. Qui định này áp dụng chung cho mọi nhà thờ, giáo xứ, không phân biệt ngôn ngữ sắc tộc. Nghĩa là không chỉ áp dụng cho giáo xứ Mỹ mà cho tất cả các giaó xứ Việt Nam, Mễ, Đại Hàn, Trung Hoa, Ấn Đo, Phi luật Tân ... ở trong Giáo phận.

 

Vậy, không linh mục nào được phép đ̣i bổng lễ cao hơn mức Giáo quyền đă qui định.Tuy nhiên, nếu v́ ḷng hảo tâm mà giáo dân tự ư dâng số tiền cao hơn mức qui định trên th́ linh mục được phép nhận mà không có lỗi ǵ. Như vậy, cần phân biệt linh mục tự ư đ̣i hay giáo dân tự ư dâng. Nếu đă tự ư dâng th́ xin đừng phàn nàn, kêu ca ǵ nữa, v́ không ai bắt ḿnh phải làm như vậy. Nghĩa là đừng ai tự ư bỏ phong b́ 20, 50 hay 100 đôla  xin linh mục làm cho một thánh lễ cầu cho linh hồn hay ư xin nào đó. Sau đấy, lại ta thán là ḿnh đă bỏ ra số tiền lớn nói trên để xin một thánh lễ.Than như vậy không đúng v́ ḿnh đă tự ư xin với  bổng lễ cao chứ không phải linh mục đ̣i. Nếu đưa 100 đô mà xin làm 10  hay 20 lễ th́ linh mục phải làm đủ số lễ đó. Ngược lại, nếu chỉ xin 1 thánh lễ thôi th́ số tiền kia được hiểu là người xin muốn dâng v́ ḷng hảo tâm đối với linh mục.Tóm lại, linh mục không được phép tự ư đ̣i bỗng lễ cao hơn mức qui định của giáo quyền, nhất là không được gây cho giáo dân ngộ nhận là xin lễ với bổng lễ to th́ được nhiều ơn ích hơn bổng lễ nhỏ. Nhưng giáo dân cũng không nên than phiền, nếu đă tự ư muốn dâng số tiền cao hơn mức qui định.

   

Cũng cần nói thêm là tiền xin lễ chỉ có giá trị giúp đỡ  linh mục “ phục vụ Bàn thánh th́  được hưởng lộc Bàn thờ” như Thánh Phaolô dạy mà thôi.(x.1Cor 9:13-14). Tiền xin lễ nhiều hay ít tuyệt đối không ảnh hưởng ǵ đến việc Chúa ban ơn theo ư người xin lễ v́ thánh lễlà vô giá và ơn thánh của Chúa th́  không thể mua được bằng tiền bạc. Xin ghi nhớ điều quan trọng này để đừng ai lầm tưởng rằng xin lễ với bổng lễ to th́ có lợi nhiều cho linh hồn hơn là xin với bổng lễ nhỏ hay không có tiền xin lễ.

 

Mặt khác,  Linh mục cũng được khuyên nên dâng lễ theo ư người xin dù không có bổng lễ. (x.giáo luật số 945,  triệt 2).

 

Về vấn đề rao các ư lễ th́ không có luật nào buộc. Chỉ có luật buộc các linh mục “phải ghi cẩn thận những ư lễ đă nhận sẽ làm và những ư lễ đă làm xong” cũng như phải ghi sổ sách các ư lễ muốn chuyển cho nơi khác làm cùng với bổng lễ đă nhận của mỗi ư lễ muốn chuyển. (x.giáo luật số 955,triệt 3&4).

   

Trong thực tế, th́ các giáo xứ đều có bản tin mục vụ và trên bản tin này có ghi các ư lễ của mỗi ngày trong tuần để người xin theo dơi và hiệp ư cầu nguyện.Việc rao tên riêng trong nhà thờ kèm theo việc kéo chuông trước lễ và đốt thêm đèn nến trong lễ chỉ là h́nh thức phô trương bề ngoài, không có chút giá trị thiêng liêng nào cho người thụ hưởng ư lễ.Chắc chắn như vậy.

    

Nếu ai đ̣i tiền mới làm lễ và  cho rao tên hoặc ai muốn dùng  tiền để “mua”  những việc này th́ đă vô t́nh hay cố ư phạm tội “buôn thần bán thánh”(simonia) trong việc xin cử hành thánh lễ theo ư chỉ.

 

    NÓI THÊM VỀ VIỆC  XIN LỄ và CẦU NGUYỆN CHO CÁC LINH HỒN

   
    Trong hai bài trước đây,tôi đă có dịp tŕnh bày về tội simonia, về ơn cưú độ, về việc cầu nguyện cho các linh hồn nơi luyện tội (purgatory) cũng như nói về cái gọi là “Hội Đời Đời” do một số người lập ra với mục đích cầu nguyện cho các linh hồn và “bảo hiểm” cho những người c̣n sống hoặc đă qua đời.

   

V́ có một số độc giả thắc mắc nên tôi xin được nói thêm về vấn đề này như sau :

   

Truớc hết, tôi phải nhấn mạnh một lần nữa về nguyên tắc căn bản sau đây :

   

Khi bàn căi hoặc đề cập đến bất cứ vấn đề ǵ liên quan đến đức  tin của người tín hữu Công giáo, nhất là liên quan đến Giáo Hội nói chung th́ nhất thiết  phải căn cứ  vào những tiêu chuẩn căn bản như Thánh Kinh,(Sacred Scripture) Thánh Truyền (Sacred Tradition), Giáo Lư (Doctrine)Tín Lư (Dogma), Giáo luật (Canon law) Văn kiện Công Đồng (Conciliar Documents) Tông Thư, Tông Huấn (Encyclical Letters) của các Đức Giáo Hoàng,  chứ không thể dựa  vào suy luận cá nhân hay căn cứ vào những tài liệu bên ngoài Giáo Hội  để tham khảo được.

   

Từ nguyên tắc này, chúng ta hăy t́m hiểu xem Giáo Hội dạy về việc cầu nguyện cho người sống và người chết như thế nào :


  A-Cầu nguyện cho ngướ đă qua đời :

   

Sách 2 Ma-ca-bê kể lại việc “ Ông Giuđa quyên được khoảng hai ngàn quan tiền và gửi về Giêrusalem để xin dâng hy tế tạ tội ; ông làm cử chỉ  rất tốt đẹp và cao quí này v́ cho rằng ngướ chết sẽ sống lại…Đó là lư do khiến ông xin dâng hy tế đền tội cho những người đă chết để họ được giải thoát khỏi tội lỗi” ( x. 2 Macabê 12:43-46)

 

Đây là nguồn gốc trong Kinh Thánh Cựu Ước về việc cầu nguyện cho người  quá cố v́ có niềm tin vào sự sống lại của kẻ chết .

 

Niềm tin này đă được củng cố vững vàng hơn với biến cố lich sử về cuộc tử nạn và  phục sinh của chính Chúa Kitô Giêsu như Kinh Thánh Tân Ước đă tường thuật tỉ mỉ.(x. Mt.27-28; Mc 15-15, Lc 23-24; Ga 19-20).

 

Từ đó, việc cầu  nguyện cho kẻ chết đă trở thành truyền thống trong Giáo Hội cho đến nay v́ niềm tin vào sự sống lại của kẻ chết và v́ tín điều các Thánh Thông Công .
  

Sách Giáo Lư mới của Giáo Hội đă khuyến khích việc cầu nguyện cho kẻ chết dựa vào niềm tin nói trên và vào lời dạy của Thánh Gioan Kim Khẩu (John Chrysostom :344-407) sau đây :

 

“Chúng ta hăy cứu giúp và tuởng nhớ đến những ngướ đă qua đời.Nếu con cái Ông Job được thanh luyện nhờ sự hy sinh của Ông, th́ tại sao chúng ta lại nghi ngờ rằng những việc hiến dâng của chúng ta sẽ đem lại an ủi cho các linh hồn ấy? Vậy chúng ta đừng ngần ngại cứu giúp những người đă qua đời và cầu nguyện cho họ” (x.John Chrysostom,Hom. In 1 Cor.41,5:PG 61,361;cf. job,5)

 

I- Luyên Tội ( Purgatory)và h́nh phạt hữu hạn (temporal punishment)

   

Theo Giáo lư của  Giáo Hội Công Giáo th́ tất cả những ai chết trong ơn phúc của Chúa đều được bảo đảm phần rỗi đời đời (eternal salvation). Nhưng nếu chưa được thanh sạch hoàn toàn sau khi chết th́ phải được thanh luyện lần  cuối cùng trong nơi gọi là Luyện tội (Purgatory)  trước khi được vào hưởng niềm vui Thiên Đàng. ( x. Sách Giáo Lư Công Giáo số 1030).

 

Đây là lư do v́ sao Giáo Hội khuyến khích việc cầu nguyện cho  các linh hồn nơi chốn thanh luyện cuối cùng này để giúp họ được mau vào vui hưởng Thánh Nhan Chúa.

Cũng theo giaó lư của Giáo Hội th́ có hai loại tội cần phân biệt: tội trọng(mortal sin) và tội nhẹ (venialsin) xét theo hậu qủa của tội gây thương tổn nhiều hay ít đến mối thân t́nh giữa Chúa và hối nhân cũng như giữa hối nhân và Cộng đồng Giáo Hội.

   

Tội trọng phá tan đức ái và cắt đứt tức khắc mọi hiệp thông với Chúa. V́ thế, khi một người mắc tội trọng, nếu chết mà không kịp ăn năn và được tha thứ qua bí tích hoà giải  th́ sẽ bị án phạt đời đời trong nơi gọi là hoả ngục.(hell)  Ở nơi này, các linh hồn bị phạt sẽ đời đời ĺa xa Thiên Chúa và Cộng đồng các Thánh.(x. Sđd ,số 1033).

   

Tội nhẹ không phá hủy hoàn toàn đức ái nhưng cũng gây thương tổn phần nào cho sự hiệp thông với Chúa và với Giáo Hội  nên cũng cần được tẩy xóa qua bí tích hoà giải .
   

Tộị trọng và tội nhẹ đều có thể được tha thứ qua bí tích hoà giải –trừ tội phạm đến Đức Chúa Thánh Thần, tức là chối bỏ Thiên Chúa hoàn toàn-(x. Mt 12,31).

   

Sau khi  đă được hoà giải với Chúa và với Giáo Hội , hối nhân phải làm việc “đền tội” (penance)cho mọi tội trọng và nhẹ đă được tha qua bí tích hoà giải.Đây là h́nh phạt hữu hạn (temporal punishment) màhối nhân phải thi hành để “ sửa lại những xáo trộn mà tội đă gây nên” theo lời dạy của Công Đồng Trentô (xCĐ Trentô DS 1712)..

   

Việc “đền tội”này, nếu không được làm đầy đủ khi c̣n sống,th́ phải được thanh luyện sau cùng trong Luyện Tội sau khi chết. .Ở đây các linh hồn có thể trông cậy vào sự cứu giúp của Đức Mẹ ,của các Thánh và của các tín hữu c̣n sống đang hiệp thông trong Giáo Hội lữ hành. Các linh hồn cũng có thể cầu bầu cho các tín hữu c̣n sống nhưng không thể tự giúp ḿnh được v́ thời giờ làm việc lành phúc đức đă hết

   

Các Thánh trên Thiên Đàng có thể nguyện giúp cầu thay cho các linh hồn trong luyện tội và cho các tín hữu c̣n sống nhưng không cần ai trợ giúp  nữa v́ đă được hưởng trọn vẹn Nhan Thánh Chúa rồi.

   

Đây là tất cả ư nghĩa về Tín điều các Thánh thông công (communion of Saints) trong Giáo Hội Công Giáo.

   

II- Các tín hữu c̣n sống có thể giúp ǵ cho các linh hồn nơi Luyện tội ?

   

Như đă giả thích ở trên, Luyện tôi là nơi thanh luyện cuối cùng cho những linh hồn đă chết đi trong ơn nghiă Chúa nhưng chưa đuợc thánh thiện đủ để được vào Thiên Đàng hưởng Nhan Thánh Chúa cùng các Thánh . Họ phải lưu lại nơi đây trong một thớ gian để được thanh luyện theo lượng từ bi và công bằng của Chúa đ̣i hỏi. Nhưng Luyện tội không phải là chốn các linh hồn phải xa Chúa đời đời như những linh hồn ở nơi gọi là hoả ngục. V́ thế không có vấn đề cầu nguyện đời đời cho các linh hồn nơi luyện tội v́ họ không đời đời ở đó. Các tín hữu c̣n sống trên trần gian có thể giúp đỡ các linh hồn nơi luyện tội bằng những việc lành phúc đức như ăn chay, cầu nguyện, làm việc bác ái và nhất là xin dâng Thánh Lễ cầu cho họ. Sự giúp đỡ thiêng liêng này rất hữu ích nhưng không phải là yếu tố quyết định phần cứu rỗi cho một linh hồn nào.

 

Yếu tố quyết định là chính t́nh thương của Chúa và công nghiệp cứu chuộc của Chúa Kitô cộng với phần đóng góp của cá nhân khi c̣n sống trên trần thế này.

 

Khi c̣n sống, nếu một người  đă tư ư chọn lựa xa cách Thiên Chúa, khước từ t́nh thương của Người để qui hướng đời ḿnh  hoàn toàn về những mục tiêu trần thế cho đến giờ chết th́ chắc chắn Chúakhông thể cứu được người đó v́ họ đă tự ư chọn lựa từ chối Người trong suốt cuộc đời trên trần thế này rồi .Chúa không ngăn cản sự chọn lựa này v́ Ngài tôn trọng ư chí tự do (free will) của con người.  Trong trường hợp này mọi việc cứu giúp của chúng ta như cầu nguyện, xin Lễ.v...v. sẽ là vô ích v́ người ta đă chọn lựa khước từ Chúa và ơn cứu độ của Người khi c̣n sống rồi

   

Tuy nhiên đây chỉ  là nguyên tắc thần học phải suy luận và tin mà thôi.Trong thực hành ,  chúng ta không thể biết được ai đă thực sự rơi vào trường hợp này để khỏi phải cầu nguyện cho họ nữa. Chúng ta cũng không được phép  phán đoán ai sẽ  lên Thiên Đàng, ai phải xuống hoả ngục dù biết họ sống ra sao trên trần gian này. V́ thế , chúng ta cứ v́ bác ái  mà cầu cho mọi người  đă qua đời  ngay cả cho những người đă tự tử hay công khai sống “bê bối” trước khi chết.... Chỉ có Chúa mới biết chính xác được ḷng người và phán đoán công minh  về phần rỗi của mỗi cá nhân.

   

Bao lâu c̣n sống th́ ta cứ cầu nguyện cho kẻ sống và kẻ chết, không giới hạn thời gian, nhưng không thể nói cầu “đời đời” được v́ chính ḿnh cũng không sống vĩnh viễn ở đời này th́ làm sao mà mà cầu “đời đời”cho ai được.?

 

B--Vấn đề xin “Lễ đời đời” và mua “Hậu” cho người c̣n sống hay đă qua đời

   

Tôi phải đặc biệt nói thêm về vấn đề này v́ thực chất sai trái giáo lư trầm trọng  của những việc làm này đă và đang c̣n diễn ra ở một số nơi trong và ngoài ViệtNam.

   

Như đă nói ở trên, việc cầu nguyện cho các  người đă qua đời chỉ hữu ích cho các linh hồn thánh (holy souls) trong nơi luyện tội mà thôi, chứ tuyệt đối không ích ǵ cho những ai đă tự  ư chọn lựa xa ĺa Thiên Chúa và đang bị  phạt ở nơi gọi là hoả ngục.

   

Lư do : chỉ có sự hiệp thông  giữa các Thánh trên Trời, các linh hồn nơi luyện tội và các tín hữu c̣n sống trên trần gian mà thôi,chứ không có sự hiệp thông nào với các linh hồn nơi hoả ngục. V́ thế, không có giáo lư nào của Giáo Hội dạy hay khuyến khích việc cầu nguyện cho các linh hồn trong hoả ngục cả v́ họ đă ĺa xa Chúa đời đời rồi.(x. Sđd. Số 1033-1036)

   

Vậy xin Lễ đời đời để cầu cho ai ?

   

Rơ ràng đây là một ư niệm mơ hồ không có căn bản giáo lư, tín lư nào  v́ như đă giải thích ở trên:  các linh hồn trong luyện tội không cần sự giúp đỡ “đời đời”, các Thánh trên Thiên Đàng không cần ai trợ giúp nữa, c̣n những linh hồn trong hoả ngục th́ không thể giúp được v́ không c̣n sự hiệp thông nào với nơi này. Hơn thế  nữa, làm sao người nhận tiền xin Lễ đời đời  có thể thực hành được điều này khi mà chính người đó hay Tu Hội ,Cộng Đoàn nào  làm việc này cũng không tồn tại “đời đời” trên trần thế này th́ làm sao có thể  cầu nguyện hay dâng lễ đời đời cho ai để hưởng số tiền to bây giờ của những người xin v́ không am hiểu giáo lư ?

   

Việc “mua, bán hậu” lại càng vô lư và sai trái giáo lư hơn nữa.

   

Trước hết  là không hề có giáo lư nào cho phép làm việc này. Sau nữa, chủ đích của việc làm này hoàn toàn sai trái về mặt thần học, về ơn cứu độ v́ lư do sau đây :

 

Nói đến sống  đời đời  là nói đến hy vọng được hưởng ơn cứu độ của Chúa nhờ công nghiệp cứu chuộc của Chúa Kitô. Mà muốn hưởng ơn này th́ nhất thiết phải “hoán cải và tin vào Tin Mừng” như Chúa Giêsu đă đ̣i hỏi ( x. Mc 1:15). Hoán cải hay sám hối để chừa bỏ tội lỗi và tin vào Tin Mừng có nghĩa là thực sự  mến Chúa và yêu người. Đây chính là phần đóng góp cần thiết của mỗi cá nhân vào công cuộc cứu chuộc của Chúa Kitô để được hưởng ơn cứu độ của Người.  Không ai có thể làm thay người khác  trong việc quá hệ trọng này cũng  như không thể dùng tiền bạc để  đút  lót cho ai  lo hộ ḿnh việc tối quan trọng này.

   

Như vậy , “mua hậu” để làm ǵ ? có phải là bỏ nhiều tiền ra bây giờ để mua “bảo hiểm đời sau” cho cả người sống và người chết của một vài nơi  đă và đang rao bán dịch vụ mại thánh (simony) này để lừa dối những người không am hiểu giáo lư về ơn cứu độ không ?

 

Chúng ta phải xác tín rằng việc cứu rỗi không bao giờ có thể đổi chác hay mua đuợc bằng tiền bạc hoặc  của cải vật chất  dù trị giá có thể cao đến đâu. Nếu sống mà không quyết tâm t́m Chúa và đi theo đường lối của Người th́ có bỏ ra hàng trăm triệu đôla để mua hàng ngàn “cái hậu” cũng vô ích mà thôi v́ tuyệt đối những thứ này không có chút giá trị cứu rỗi nào cho ai hết.

   

Tôi quả quyết như vậy và thách đố ai trưng ra được căn bản thần học, giaó lư, Kinh Thánh nào khuyến khích hay cho phép làm việc này trong Giáo Hội.

   

Là tín hữu ,chúng ta chỉ được kêu gọi sống đức tin ,đức cậy, và đức mến cách thích đáng  nghiă là thực tâm tin, yêu Chúa và yêu mến tha nhân như  Chúa đ̣i hỏi để được hưởng ơn cứu độ.  Và đây mới  thực sự là thứ  “bảo hiểm” có giá trị nhất ,hơn bất cứ  loại “hậu hay bảo  hiểm” nào khác mà một số người không am hiểu giáo lư đă và đang làm để trục lợi về tiền bạc và lừa dối người khác qua dịch vụ  “buôn thần bán  thánh” này trong cộng đồng Công giáo Việtnam ở trong nước cũng như  ở Mỹ này.

   

Tóm lại, không có “cái hậu” nào có giá trị cứu rỗi, bảo đảm đời sau hơn chính nỗ lực của cá nhân cộng  tác với ơn Chúa ngay trong cuộc sống này cho đến ngày giờ sau hết  để được hưởng ơn cứu độ như giáo lư Công Giáo dạy.

   

Vậy phải dứt khoát loại trừ  những việc sai trái  về cái gọi là “Lể đời đời” và mua bán “hậu”đời sau nếu muốn thực hành đức tin cách chính đáng trong Giáo Hội.

   

Đó là tất cả những điều tôi cần nói thêm về vấn đề cầu nguyện cho các linh hồn, về điều kiện để được cứu rỗi và về những sai trái quanh vấn đề này.

   

LM. Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn