Hạnh Các Thánh


Ngày 24 tháng 8

THÁNH BATÔLÔMÊÔ TÔNG ĐỒ

Bên cạnh những tông đồ đã hăng hái truyền bá Phúc âm, trong thời Giáo hội sơ khai, chúng ta thấy nổi bật chân dung một nhân vật hiền lành, chất phác và thật thà: Thánh Batôlômêô tông đồ.

Thánh nhân sinh trưởng vào tiền bán thế kỷ thứ nhất, trong một gia đình lao động miền Galilêa. Cũng như thánh Phêrô và một số tông đồ khác, thánh Batôlômêô sinh sống bằng nghề chài lưới, ngày ngày cặm cụi làm ăn vất vả, lênh đênh trên sông biển với chiếc thuyền nan. Ai có thể nghĩ rằng bác thuyền chài vô danh tiểu tốt sống lầm than trong xã hội kia sẽ làm nên truyện? Vậy mà Thiên Chúa đã ủy cho bác ngư phủ ấy một sứ mệnh siêu phàm: “Làm tông đồ Chúa và sẽ ngự trên toà cao xét xử mười hai chi họ Israel”. Theo truyền thống thì thánh Batôlômêô tông đồ cũng gọi là Nathanael. Người được hân hạnh đàm đạo với Chúa trước khi được Chúa chính thức tuyển chọn làm tông đồ. Phúc âm kể: “Gặp Nathanael, Philippê nói: “Chúng tôi đã thấy Đấng mà Maisen và các tiên tri đã nói là Giêsu, con ông Giuse, ở Nagiarét”. Nathanael đáp: “Nagiarét nào sinh được gì tốt?” - Philippê bảo: “Hãy đến mà xem” - Chúa Giêsu đang đến cùng người thì nói về ông rằng: “Đây thật là một người Israel chân chính, một người không có gì xảo trá”. - Nathanael thưa: “Bởi đâu Ngài biết tôi? - Chúa Giêsu nói: “Khi Philippê chưa gọi con, khi con còn ở dưới gốc cây vả, thì Thầy đã thấy con”. - Nathanael liền thưa: “Lạy Thầy, Thầy là Con Thiên Chúa, Thầy là vua Israel”. - Chúa Giêsu nói: “Vì Ta nói với con Ta đã thấy con ở dưới cây vả nên con tin, nhưng con sẽ còn thấy nhiều việc cả thể hơn nữa”.

Được đàm thoại với Chúa Giêsu, thánh tông đồ như được ơn soi sáng, đã nhất quyết bỏ mọi sự theo Chúa. Sau khi cầu nguyện trên núi, Chúa đã chính thức tuyển trạch thánh nhân cùng với mười một vị khác. Thế là từ ngày đó Nathanael được nhập bọn với các tông đồ, để rồi cùng nhận mệnh lệnh của Chúa: “Các con hãy đi giảng đạo cho mọi dân tộc và rửa tội cho họ nhân danh Cha và Con và Thánh Thần”.

Được Chúa Giêsu chính thức ủy nhiệm trọng trách truyền bá Phúc âm, và sau khi được ơn Chúa Thánh Thần, thánh Bathôlômêô hăng hái ra đi truyền bá đạo thánh. Thánh tông đồ đã đặt chân đến nhiều nơi để truyền đạo như Lycaonia, Ấn độ, Armênia. Rất nhiều thính giả, khi nghe ngài thuyết giáo, vì quá xúc động đã quyết từ bỏ những tin tưởng dị đoan, nghe theo ánh sáng Phúc âm. Trong những ngày truyền giáo, thánh nhân cũng đã làm nhiều phép lạ. Nhưng không có phép lạ nào gây ảnh hưởng truyền giáo và thời danh cho bằng phép lạ ngài làm ở Astaroth. Tại miền này có một tên quỷ rất xảo quyệt, đã làm hư nhiều linh hồn, và đã từng làm cho bao người bị câm điếc, mù lòa, ốm đau tật nguyền. Dân chúng khắp vùng tôn thờ hắn như một vị thần tối cao, thường đến cúng tế, kính viếng và thăm hỏi ý kiến mỗi khi muốn làm việc gì quan trọng. Được tin dân miền Astaroth thờ quỷ, thánh nhân tìm đến trong khi dân chúng đang sốt sắng tôn thờ và tham khảo ý kiến tên quỷ. Bỗng nhiên mọi người bỡ ngỡ khi thấy quỷ tự nhiên yên lặng không nói gì. Một số quý chức hoang mang vì sợ làm điều chi phật lòng tên quỷ. Họ vội chạy tới hỏi quỷ Bêrith ở gần đó để biết tại sao quỷ Astaroth không tiếp tục nói như trước. Quỷ Bêrith trả lời, đó là vì sự có mặt của Bathôlômêô. Thánh nhân liền dùng uy quyền Chúa trục xuất tên quỷ Astaroth ra khỏi miền và từ bấy giờ cả dân chúng miền này trở lại theo thánh nhân và không còn bị quỷ Astaroth thao túng.

Theo người miền này thuật lại, thì thánh nhân là người có tầm vóc trung bình với mái tóc đen, nước da trắng trẻo, và đôi mắt tròn lớn dưới đôi mắt hơi rộng. Ngày ngày ngài đọc kinh có tới trăm lần. Giọng nói của ngài sang sảng và có sức thu hút lạ thường. Vẻ mặt ngài luôn luôn vui tươi. Ngài cũng được ơn nói nhiều thứ tiếng và biết mọi sự tương lai. Với những ơn đặc biệt ấy, danh tiếng ngài chả mấy chốc lừng lẫy như sóng cồn, khiến bao nhiêu con bệnh cũng như bao nhiêu người mắc cơn nguy biến đều tìm đến để xin thánh nhân cứu chữa. Bấy giờ vua Pôlêmon có một công chúa bị quỷ ám. Vua đã nhờ các quỷ khác trừ nhưng vẫn vô hiệu quả. Nghe nói thánh nhân có uy quyền trừ được tà ma, đầu tiên nhà vua không tin nhưng phần thương công chúa, phần muốn thử tài của ngài nên vua cho mời thánh nhân tới. Sau khi cầu nguyện sốt sắng, thánh nhân đã trừ quỷ và chữa khỏi bệnh cho công chúa. Trước phép lạ nhãn tiền này, nhà vua cho người mang vàng bạc hậu tạ thánh nhân, nhưng ngài một mực khước từ. Một đêm kia vua Pôlêmon chiêm bao thấy thánh nhân hiện đến và nói với nhà vua rằng: “Ngài đến đây không phải để gây dựng gia nghiệp, thu tích vàng bạc, nhưng để cứu rỗi các linh hồn, giải phóng người ta khỏi ách lầm than của ma quỷ”. Đồng thời vua cũng được thánh nhân giảng cho biết qua về Chúa Giêsu và hứa sẽ chỉ tên vạch mặt quỷ Astaroth, bằng cách bắt nó tuyên xưng Chúa Giêsu Kitô rồi mới trục xuất nó ra một lần nữa. Sự việc xẩy ra y như vua đã chiêm bao: một ngày kia trước mặt nhà vua và cả triều đình , thánh nhân công khai bắt tên quỷ Astaroth thú nhận nó là tên lừa bịp dân chúng và là tên phản tặc đối với Thiên Chúa. Đồng thời nó tuyên xưng thánh nhân là tông đồ Thiên Chúa sai đến để truyền bá Phúc âm. Thánh nhân ra lệnh cho nó phải cút khỏi vùng này và cấm từ này không được lai vãng đến hại dân. Tên quỷ vâng lệnh và “cúp đuôi” biến mất. Bấy giờ dân chúng hết lời ca tụng thánh nhân và đập phá tượng quỷ đang thờ. Chứng kiến phép lạ nhãn tiền này, cả triều vua xin học đạo và chịu phép rửa tội.

Ma quỷ căm giận vì thất bại nên tìm cách trả thù. Chúng xui giục một số viên chức nổi lên chống lại thánh nhân và coi ngài như kẻ phá hoại chùa miếu đền thờ, phá rối an ninh. Rồi tiếng đồn thổi vu cáo thánh nhân mỗi ngày một lan rộng.

Lần kia, một số công chức âm mưu đến vu cáo với vua Attigiêô, em vua Pôlêmôn rằng thánh nhân đã phá hủy miếu, đền chùa của họ. Tức giận, Attigiêô truyền đưa thánh nhân tới. Trước sân rồng lộng lẫy, thánh nhân đường hoàng tiến lên tâu trình mọi việc với nhà vua. Đang khi nhà vua sỉ nhục thánh nhân, thì tất cả các tượng bụt trong đền vua tự nhiên đổ tan tành. Nhà vua nổi nóng hạ lệnh lột trần rồi thiêu sinh thánh nhân. Nhưng Chúa toàn năng đã tỏ uy quyền của Người để mở mắt cho những kẻ mù tối. Qua hai cuộc hành hình, thánh nhân vẫn còn sống. Sau cùng thánh nhân bị trảm quyết, ngày 24-8-52.

Nghe tin thánh nhân bị trảm quyết, cả triều vua Pôlêmôn vội vã sang xin xác thánh ngài về an táng rất trọng thể. Để thưởng công vua Pôlêmôn, sau ba mươi ngày, các vị tông đồ truy phong nhà vua lên chức Giám mục. Còn vua Attigiêô và những kẻ đã nhúng tay hành quyết thánh nhân đều bị bệnh quỷ ám và chết một cách khốn nạn.

Sau khi an táng xác thánh nhân, dân chúng tấp nập đến kính viếng và được hưởng nhiều phép lạ. Nhiều người lương dân thấy vậy đâm ghen tương, họ bí mật quật mộ và quẳng quan tài ngài xuống biển. Nhưng Chúa Quan phòng đã làm phép lạ, khiến tấm quan tài bằng chì của thánh nhân nổi lềnh đềnh trên biển và được sóng biển đưa đến hòn đảo Lipari, gần Sicilia. Tín hữu miền này rước quan tài thánh nhân về miền Bênêven và xây cất đền thờ kính ngài. Với những phép lạ thời danh ngài làm, chẳng bao lâu nơi đây trở thành đất hành hương danh tiếng. Năm 983, dưới thời Đức Giáo Hoàng Grêgôriô V, xác thánh ngài được di chuyển về Rôma, nằm bên cạnh các tông đồ khác. Di hài thánh nhân nằm đấy, nhưng máu ngài đã đem lại cho Giáo hội Chúa bao hân hoan sung sướng, và ngày hôm nay, khắp Giáo hội dâng lên một lời khấn nguyện tha thiết: “Lạy Chúa toàn năng hằng hữu, Chúa đã làm cho ngày lễ kính thánh Bathôlômêô tông đồ hôm nay được vui mừng và sốt sắng, xin Chúa cho chúng con được yêu mến và tuân giữ điều ngài đã truyền.