Hạnh Các Thánh


Ngày 12 tháng 8

THÁNH GIOANA PHANXICA CHANTAL

SÁNG LẬP DÒNG THĂM VIẾNG

Gioana chào đời ngày thứ ba, 23.01.1572, trong một lâu đài tráng lệ nguy nga thuộc tỉnh Dijon nước Pháp. Ai cũng tưởng cô bé sẽ được hưởng những năm thơ ấu sung sướng bên một người mẹ đạo đức. Nhưng chào đời vừa được 18 tháng, Gioana đã phải mồ côi mẹ. Tuy nhiên, Gioana vẫn được hưởng thụ một nền giáo dục của nhà quý phái. Gioana lớn lên với tinh thần minh mẫn và linh lợi, tính tình vui vẻ, hoạt bát. Thêm vào đó một tâm hồn quảng đại, nét mặt duyên dáng đượm vẻ thơ ngây như chất chứa nhiều ân sủng.

Năm 20 tuổi, Gioana đẹp duyên với bá tước Chantal. Đây thật là một cuộc hôn nhân xứng đôi vừa lứa. Tuy nhiên, Gioana vẫn cảm thấy lòng còn trống trải và cần phải làm một việc gì đặc biệt hơn. Là bá tước phu nhân, nhưng Gioana không màng gì đến những chức quyền danh vọng ấy, và coi những vẻ hào nhoáng bên ngoài như những chướng ngại của tâm hồn đơn sơ, trong trắng. Bà ăn vận rất đơn sơ nhã nhặn, tự tay đảm đang những công việc vặt vãnh trong nhà như quét nhà, rửa chén, vì bá tước phu nhân nghĩ rằng: làm việc là định luật của Tạo hóa, không ai được phép chước chuẩn. Sự có mặt của Gioana trong gia đình đã gây được một bầu khí phấn khởi, đầm ấm, và vui tươi.

Đời sống an vui và hạnh phúc của gia đình bá tước ngày thêm sắc, thêm hương. Sau tám năm đoàn tụ, nào ai biết có gì thay đổi lớn! Bỗng nhiên một biến cố xảy đến làm đảo lộn tất cả gia đình bá tước và, như muốn biến đổi Gioana thành một con người mới. Số là bá tước Chantal đã qua đời vì một tai nạn trong lúc đi săn. Ý Chúa nhiệm mầu như đã muốn dùng cơ hội đau thương này trao cho Gioana một sứ mệnh đầy cam go nhưng cao quý hơn. Bá tước qua đi để lại cho Gioana bốn người con non dại. Bà có đủ điều kiện để tái lập gia đình thứ hai, nhưng bà đã từ chối và nguyện trung thành với người chồng đã quá cố để nuôi nấng, dạy dỗ con cái và làm một cái gì cho Giáo hội. Gioana cảm thấy như cần phải đứng lên thiết lập một gia đình thiêng liêng, để quy tụ những thiếu nữ muốn tận hiến cho tình yêu Chúa và chuyên cần cầu nguyện cho nhân loại. Càng ngày, Gioana càng cảm thấy như có tiếng thôi thúc từ trời cao, bảo bà phải can đảm hiên ngang để làm của lễ cho tình thương lân tuất vô biên của Chúa. Bá tước ngày đêm những băn khoăn thổn thức, không biết phải làm sao để đáp lại tiếng kêu gọi ấy. Ngài đã mải miết xin Chúa ban cho một vị hướng dẫn tinh thần. Sau nhiều ngày nguyện cầu, Chúa đã cho ngài gặp một vị linh hướng đúng như ý nguyện, thánh Phanxicô Salê. Một hôm, khi nghe thánh Phanxicô giảng, tâm hồn Gioana thấy xúc động lạ thường và nghĩ rằng chỉ có thánh nhân mới có thể giúp mình thi hành ý định cao quý kia. Sau bài giảng, bá tước nóng lòng muốn gặp thánh nhân để giãi bày tâm sự. Gioana mạnh bạo đến xin Đức Tổng Giám mục giới thiệu mình với thánh Phanxicô. Đức Tổng Giám mục là anh của Gioana và là bạn thân của thánh Phanxicô, nên bà Gioana đã được gặp ngài cách dễ dàng. Vừa gặp thánh nhân, bà quá xúc động, chưa kịp nói được lời gì thì thánh nhân đã nhận được bà là một quả phụ qua bộ y phục riêng biệt, ngài liền gợi truyện để xem Gioana muốn ngài giúp gì:

“Này con, con có ý định gì về tương lai không, con còn muốn tái giá không?” Hỏi thế thì hỏi, chứ thánh nhân đoán chắc Gioana không còn nghĩ đến chuyện đó nữa, vì hình như thánh nhân đã linh cảm thấy nơi bà có một ơn kêu gọi đặc biệt khác. Quả thực, như sự ước đoán của thánh nhân, Gioana đã thưa lại:

“Thưa cha, con chả nghĩ gì đến chuyện ấy, con chỉ muốn thi hành trọn ý Chúa”. Thế rồi sau mấy hồi tâm sự, bà đã xin thánh Phanxicô dẫn dắt linh hồn cho. Theo lời khuyên của cha linh hướng, Gioana sống gần như quên mình hoàn toàn để phụng sự tình yêu Chúa, và phát triển đức bác ái đối với hết mọi người. Thánh nữ bán tất cả đồ nữ trang, cũng như những quần áo quý giá để làm phúc cho những người nghèo đói. Ngài ăn mặc đơn giản như thường dân để dễ bề len lỏi vào đám quần chúng làm việc từ thiện. Những người xa gần đều cảm phục đức nhẫn nại, hy sinh của thánh nữ. Ngày ngày thánh nữ xông pha vào những viện tế bần, những nhà dưỡng lão để thu lượm những quần áo rách rưới, hôi thối của những người tàn phế, bệnh tật, đem về giặt giũ sạch sẽ và khâu vá lại cho họ.

Nhận thấy Gioana hầu như đã cởi bỏ được con người trần tục và đã đủ khả năng để làm một việc gì cho Giáo hội, thánh Phanxicô đã vời ngài đến Annecy để tìm hiểu cuộc đời chiêm niệm tu thân khắc khổ. Ngày lễ Đức Chúa Thánh Thần hiện xuống năm 1607, thánh Phanxicô cho Gioana một tia hy vọng: “Này con, điều con phải làm cha đã quyết định rồi”. Thánh nữ trả lời: “Còn con, thưa cha, con cũng đã quyết định vâng lời cha”. Nói xong, thánh nữ quỳ xụp xuống, cha linh hướng đến gần bảo: “Đúng thế, cha thấy con cần phải vào dòng bà thánh Clara”. Ngài tươi cười thưa lại: “Lạy cha, con đã sẵn sàng cả rồi”. Nhưng để thử đức vâng phục của thánh nữ, cha linh hướng đã vịn trăm ngàn lẽ để làm cho tâm hồn Gioana phải rối lên như nắm tơ vò, ngài tiếp: “Nhưng không, con chưa đủ sức đâu con ạ, có lẽ con sẽ phải là một nữ tu giúp việc bệnh viện thì hơn” - “Cha muốn thế nào thì con cũng vâng” - “À nhưng, đấy cũng chưa phải là điều cha mong muốn con ạ, con phải làm một nữ tu dòng kín thì mới phải”- “Con cũng sẵn sàng vâng lời cha”. Thấy tâm hồn thánh nữ mềm như miếng sáp và sẵn sàng để ơn Chúa uốn nắn, thánh Phanxicô đã trao cho ngài sứ mệnh thiết lập dòng THĂM VIẾNG. Sau khi biết rõ ý định của cha linh hướng, ngài thú nhận với những bà con xung quanh: “Nghe lời đề nghị của cha, tôi cảm thấy quyết định ấy thật quá xứng hợp với tâm hồn tôi”.

Nhưng Gioana chưa thể thực hiện ngay được sứ mệnh ấy, vì các con còn dại. Từ đó, ngài đành sống âm thầm trong cầu nguyện để xin Chúa lo liệu. Ngày tháng trôi qua, cô con gái cả đã đi gánh vác gia đình, cô thứ hai đã theo cha về đời sau. Bà trối cậu con trai cho ông nội và dẫn Phanxica, cô bé út đi với mình. Ngày 29.3.1610, thánh nữ từ giã cha già để lên đường theo tiếng gọi của Chúa. Cảnh chia ly cảm động biết bao, đau đớn biết mấy! Cậu con trai buồn rầu khóc lóc, nằm vật vã dưới chân mẹ ngăn không cho mẹ bước đi. Ngày lễ Chúa Ba Ngôi năm ấy, sau khi lĩnh phép lành của cha linh hướng, Gioana cùng với hai thiếu nữ khác đến trú trong một căn nhà nhỏ hẹp ở ngoại ô tỉnh Annecy. Tuy mới có ba người, nhưng cũng đã có hình thức của một nhà dòng có tổ chức. Hai chị kia bầu Gioana làm chị cả. Ba chị em bắt đầu sống những chuỗi ngày đầy hy sinh gian khổ. Dưới sự chỉ dẫn và giáo huấn của thánh Phanxicô, căn nhà nhỏ bé ấy đã nên như một thửa ruộng mầu mỡ Chúa dùng để vun trồng những ơn kêu gọi cho dòng Thăm viếng. Thực thế, như nắm men ủ trong thúng bột, chả mấy chốc đời sống tận hiến hy sinh của thánh nữ Gioana đã lan toả khắp đó đây và dòng Thăm Viếng càng ngày càng vươn lên cao. Thánh nữ đã phải bôn ba nhiều tỉnh để lập những nhà dòng mới như ở Lyon, Moulins, Grenoble. Năm 1621, thánh nữ đến Paris với cha linh hướng và tiếp xúc với các nhà tu đức thời danh bấy giờ. Năm 1622, Chúa đã dồn dập gửi đến cho ngài bao nhiêu thử thách và thánh giá. Nỗi buồn khi nghe tin thân phụ qua đời chưa tan, một mối sầu man mác khác lại xâm chiếm lòng thánh nữ khi hay tin cha linh hướng đã được Chúa cất về. Thánh nữ buồn, vì từ đây không còn người dìu dắt linh hồn trong những lúc gặp sóng gió bão táp. Tuy nhiên, ngài vẫn luôn trung thành với sứ mệnh: hoàn toàn phó thác trong tay Chúa. Thế rồi, nay được tin con gái cả chết, mai được tin con trai mất; nhưng thánh nữ lúc nào cũng chỉ thốt ra một lời: “Con xin vâng thánh ý Chúa”.

Gặp nhiều đau khổ thì thánh nữ lại càng can đảm nhẫn nại, hăm hở sống những năm cuối đời để củng cố tu viện, tổ chức việc coi sóc các nhà dòng mới lập và tô điểm thêm cho bộ luật của dòng. Lúc này sự hiện diện của thánh nữ đã đem lại nhiều yên ủi cho hết thảy mọi chị em trong dòng và gây được nhiều thiện cảm đối với những người sống chung quanh. Quả như lời của một người thời ấy đã nói: “Từ 23 năm nay, tôi hằng cảm phục con người ấy, nơi ngài có một tâm hồn trong sáng, đẹp hơn ánh pha lê”.

Sau khi đã lập các chi nhánh khắp nước Pháp, thánh nữ xin thôi chức bề trên. Nhưng không được bao lâu, chị em lại yêu cầu ngài lên điều khiển nhà dòng ở Moulins. Và ở đây, ngài đã từ biệt cõi trần để về lĩnh phần thưởng Chúa hứa. Thi hài ngài được đưa về Annecy, táng trong nhà nguyện của nhà dòng mẹ. Thánh nữ qua đi, nhưng những công lao vất vả của ngài đã trổ sinh sự ngọt ngào của tình yêu Chúa trong đời sống chiêm niệm mến yêu.

Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XIV đã phong chân phước cho Gioana Chantal ngày 21.11.1751, và Đức Giáo Hoàng Clêmentê XII đã nâng mẹ bề trên sáng lập dòng Thăm Viếng lên bậc hiển thánh năm 1767.