Hạnh Các Thánh - Hanh Cac Thanh - Hương Việt

Hạnh Các Thánh


Ngày 10 tháng 8

THÁNH LÔRENSÔ PHÓ TẾ TỬ ĐẠO
(+258)

Nói tới những vị anh hùng tử đạo nổi tiếng thế kỷ III, chúng ta phải kể đến thánh Phó tế Lôrensô.

Thánh Lôrensô sinh tại thôn Huesca, nước Tây Ban Nha. Cha mẹ ngài là những người rất đạo hạnh, nên đã được Chúa ban phúc tử đạo.

Quãng thời thơ ấu của Lôrensô không được sử xanh ghi lại tường tận, chỉ biết rằng: ngài sớm từ biệt quê hương thân yêu để sang du học tại Rôma, và đã sống trót cuộc đời trần thế tại đây.

Được sống nơi kinh đô Giáo hội, nơi tụ tập những kho tàng văn học cũng như tu đức, Lôrensô hăm hở hấp thụ những của cải quý báu ấy, nên chẳng bao lâu, nhân đức và tài học rộng hiểu sâu của ngài vang lừng khắp nơi, nên khi Đức Tân Giáo Hoàng Sixtô vừa lên ngôi ngày 30-7257, đã lập tức triệu vời Lôrensô tới, và đặt làm phó tế giúp việc ngài. Chức phó tế thời Giáo hội sơ khai thật là quan trọng. Số phó tế không được quá bảy, và chỉ các ngài mới có hy vọng lên chức Giáo Hoàng. Các ngài như là cánh tay phải của Đức Giáo Hoàng, trong các nhiệm vụ quản lý giáo đoàn.

Về phụng vụ, các ngài là cộng sự viên của chủ tế, đọc Phúc âm, thu nhận lễ vật, phân phát Mình Thánh cho giáo dân, và giữ trật tự trong thánh đường. Lại được Đức Giáo Hoàng tín nhiệm và đặt làm Tổng Phó tế hầu cận Đức Giáo Hoàng. Nhờ chức vụ đó, Lôrensô có thể am hiểu tất cả những nỗi khó khăn, vất vả trong việc cai trị Giáo hội của Người Cha Chung; cũng vì thế, tình cha con càng trở nên thắm thiết.

Nhưng rồi một ngày kia, cơn giông tố bách hại đạo kéo tới làm cho Giáo hội Chúa lại một phen sống trong lo âu, thử thách, và tình cha con đang khăng khít bỗng phải chia lìa.

Giông tố phũ phàng đó do Hoàng đế Valêrianô xui nên. Để trốn tránh, giáo sĩ cũng như giáo dân phải trốn ẩn dưới những hang toại đạo, hoặc trong những tư thất kín cổng cao tường.

Những “con cái thế gian thường khôn ngoan hơn con cái sự sáng”. Bọn quan quân dùng chính sách “bắt chủ chiên thì đoàn chiên tự nhiên tan rã”. Chúng phái công an bí mật theo rõi Đức Giáo Hoàng, và một đêm kia, chúng đã tìm ra con đường nhỏ, quanh co dẫn xuống hầm giữa nghĩa địa Prêtêxtat. Bắt được Đức Giáo Hoàng đang ngồi giảng dạy lời Chúa giữa đoàn giáo dân, chúng xông vào bắt Ngài và đoàn tháp tùng Đức Giáo Hoàng, đem nộp cho quan tỉnh. Lập tức các Ngài bị án chém đầu. Được tin sét đánh này, Lôrensô vội vã chạy theo người Cha nhân từ, và năn nỉ xin được cùng cha chịu chết. Nhưng Đức Sixtô an ủi Lôrensô bằng những lời âu yếm: “Con yêu dấu, cuộc chiến đấu dữ dội đang chờ đón con, vài ngày nữa con sẽ theo Cha, phần Cha, nay đã già cả, Cha sẽ qua những thử thách này cách nhẹ nhàng, nhưng con tuổi đương xuân xanh, con sẽ phải thắng trận vẻ vang hơn nhiều”. Rồi Đức Giáo Hoàng ban phép lành vĩnh biệt người con yêu dấu để đi tới pháp trường.

Trước cái tang chung của Giáo hội, và trước cảnh “đoàn chiên không chủ chăn”, Lôrensô suốt ngày đêm đi săn sóc và an ủi giáo dân ẩn nấp rải rác khắp thành Rôma. Đến mỗi nơi, theo gương khiêm nhường của Chúa Giêsu, ngài rửa chân cho từng giáo hữu, nước mắt trên mi mắt, ngài trao hôn bình an cho từng người; ngài giúp đỡ những gì họ thiếu thốn, và nhờ phép lạ Chúa ban, ngài chữa lành các bệnh nhân.

Hoàng đế Valêrianô là con người độc ác lại có tính tham lam, và khi biết Giáo hội còn nhiều tài sản có thể làm thoả mãn lòng tham của ông, lập tức ông hạ lệnh bắt thầy Lôrensô tới để tra của. Hoàng đế nói với Lôrensô: “Cha ngươi và các người kitô giáo trách ta xử ác với các ngươi, giờ đây ta hứa sẽ dễ dãi với các ngươi, nếu ngươi đem nộp cho ta tất cả của cải, những chén vàng, đĩa bạc, chân nến và các đồ thờ quý giá: Ta rất cần những đồ đó để tăng cường ngân quỹ quốc gia”. Lôrensô nhanh nhẹn trả lời: “Thưa Hoàng đế, Giáo hội tôi rất giàu, chính kho bạc của Hoàng đế cũng không thấm vào đâu, tôi sẽ nộp cho Hoàng đế những vật quý báu ấy. Vậy xin Hoàng đế cho tôi ít ngày để kịp thu tập của cải đó lại. Hoàng đế gia hạn ba ngày, và đồng thời cử quan lãnh binh Hypolitô giúp đỡ. Trong mấy ngày sống bên cạnh Lôrensô, Hypôlitô được mắt thấy tai nghe những việc bác ái và đời sống thánh thiện của Lôrensô. Được ơn Chúa thúc giục tâm hồn, quan lãnh binh và toàn gia gồm mười chín người xin trở lại đạo, và được thầy Phó tế Lôrensô rửa tội cho.

Ít ngày sau Hypôlitô đã dâng mạng sống vì đức tin một cách quảng đại. Hài cốt ngài an táng trên đường Tibur. Sau được di về Lucques. Giáo hội dâng lễ kính thánh Hypôlitô ngày 13 tháng 8.

Còn Lôrensô, ngài công nhiên đi khắp thành phố Rôma, tập trung các bệnh nhân mà Giáo hội vẫn nuôi sống, gồm mọi thứ bệnh phong, hủi, mù lòa, què quặt, độ ngàn rưởi người. Ngài mướn những chiếc xe ngựa lịch sự và chở họ thẳng tới cung điện nhà vua.

Thấy công việc kỳ lạ của thầy Tổng Phó tế, dân chúng Rôma bảo nhau đi xem đông đúc. Đoàn xe ngừng trước sân rồng, Lôrensô tâu trình lớn tiếng: “Tâu Hoàng đế, đây là tất cả kho tàng quý báu của Giáo hội chúng tôi, đây là những người cùng khốn, nhưng nhờ công việc cứu trợ họ, mà chúng tôi đã tích trữ được nhiều của quý trọng trên trời. Hoàng đế hãy đón nhận tất cả của cải này để dùng cho thành Rôma và cho chính Hoàng đế”.

Biết mình bị lừa gạt và những lời thách thức khiêu khích đó, Valêrianô đỏ mặt tía tai, nổi giận đùng đùng, ông đem truyền đánh đòn ngài bằng những roi tua sắt; rồi truyền đem các hình cụ để trước mặt thầy Phó tế và nói: “Ngươi sẽ phải chết, nhưng đừng tưởng sẽ được chết ngay đâu, ta sẽ kéo dài cái chết của ngươi bằng ngàn cực hình”.

Người lính chiến dũng cảm của Chúa Kitô mạnh dạn thưa: “Ngài tưởng tôi sợ cực hình sao? Ô không! Ngài cho những cực hình đó là dữ tợn, song tôi không sợ chút nào, mà còn ước mong từ lâu”.

- Ngươi tưởng rằng những “của quý” kia sẽ cứu ngươi thoát khỏi những cực hình sao?

- Tôi cậy vào của cải trên trời, là lòng Chúa nhân từ thương xót, Chúa sẽ ban cho hồn tôi được thanh thoát, dù khi thân xác tôi phải phanh ra làm trăm nghìn mảnh.

Bạo vương truyền đánh đòn thánh nhân lần nữa, đồng thời lệnh cho lý hình nung đỏ những thanh sắt dí vào khắp mình thánh nhân.

Không kêu la than trách, thánh nhân chỉ ngửa mặt lên cầu nguyện: “Lạy Chúa Giêsu, Con một Thiên Chúa, xin hãy thương đến tôi tớ Chúa đã bị cáo là không chối danh Chúa, đã bị tra khảo vì dám tuyên xưng danh thánh Chúa giữa trăm ngàn cực hình”.

Bạo vương tức giận quát: “Mày là thằng phù thủy, mày coi khinh cực hình, nhưng nhân danh các thần minh, nếu mày không tế lễ các ngài, ta sẽ hành hạ như chưa từng ai có thể làm được”. Thánh nhân mạnh bạo trả lời: “Nhờ ơn Chúa, tôi không sợ chút nào, mọi khổ hình sẽ qua đi. Chúc đức vua hăng hái thi hành điều đức vua đã dự định để làm khổ tôi”.

Được lệnh, lý hình lấy roi tua chì, giáng xuống thân xác thánh nhân đến nỗi những mảnh thịt bắn ra tung tóe. Khắp mình tím bầm, đẫm máu. Thánh nhân tưởng giờ phút vinh quang đã tới. Nhưng từ trời có tiếng vang ra báo cho ngài biết, ngài còn phải chịu đựng thử thách gay go hơn nữa. Chính Hoàng đế cũng nghe những tiếng vang đó, ông kêu lên: “Đoàn quân Rôma, các ngươi không nghe thấy ác quỷ tới cứu phạm nhân, khinh các thần minh và coi thường các khổ hình sao?”. Như không để ý đến lời hò hét của nhà vua, thánh nhân sốt sắng cầu khẩn: “Lạy Chúa, xin thương tôi tá bất xứng này, con nguyện xin Chúa hãy ban cho các kẻ có mặt đây được trở lại cùng Chúa, xin Chúa hãy an ủi họ trước toà phán xét”. Bấy giờ một thiên thần lấy hình một thanh niên tới an ủi và lau các vết thương cho thánh nhân. Một binh sĩ tên là Rômanô được Thiên Chúa cho xem thấy sự lạ này, đã mạnh dạn tiến thẳng tới xin thánh Lôrensô rửa tội cho, và sau đó, Rômanô cũng được phúc tử đạo.

Hoàng đế Valêrianô vẫn chưa nguôi căm tức, ông truyền đặt trước mặt thánh Tử đạo những dụng cụ hành hình có thể làm sởn tóc gáy người xem, vua lên tiếng hỏi lý lịch thánh nhân. Lôrensô trả lời:

- Quê tôi ở Tây Ban Nha, từ nhỏ tôi sang ở Rôma, được rửa tội và giáo huấn trong đức tin Công giáo.

- Ngươi gọi là Thiên Chúa Đấng dạy ngươi bất kính các thần minh và coi thường các khổ hình phải không?

- Nhân danh Chúa Kitô, tôi không sợ cực hình chút nào.

Nghe lời thách thức này, bạo vương căm giận như điên cuồng, ông truyền nung đỏ giường sắt và áp vào nửa mình thánh nhân. Nhưng vì toàn thân ngài đã bị vết thương, nên dù bị đốt, ngài cũng không cảm thấy đau đớn hơn. Ngài nguyện thầm “Lạy Chúa, xin nhận của lễ xông mùi ngọt ngào này”. Rồi quay lại phía bạo vương, ngài nói: “Tâu Đức vua, đức vua phải biết rằng, lửa này chỉ làm cho tôi tươi tỉnh hơn, nhưng nó sẽ dành cho sức nóng thiêu đốt ngài đời đời”.

Người ta thấy Valêrianô có vẻ bối rối, bọt mép sùi ra; ông đã bị mù quáng trong giận dữ. Thánh nhân tươi cười nói thêm: “Ngài không thấy nửa người tôi bị rán chín kỹ rồi sao? Hãy lật phía kia rán cho hết đi, để ngài có thể dùng thịt rán này”.

Khi lý hình đã lật ngài lên, ngài nói: “Đã chín rồi, mời nhà vua ăn đi”.

Lúc đó đoàn giáo dân sợ sệt đứng chung quanh, thấy một vòng sáng lạ lùng bao bọc ngài, và xác ngài toả ra hương thơm ngào ngạt.

Biết rằng cuộc chiến đấu sắp hoàn tất, thánh Lôrensô tạ ơn Thiên Chúa rằng: “Lạy Chúa con, con đội ơn Chúa, vì nhờ Chúa mà con sắp được vào nước hạnh phúc, rồi ngài tắt thở”. Hôm đó là ngày 10-8-258.

Xác thánh nhân được hai linh mục kính cẩn an táng một nơi, cách thành phố Rôma hai ngàn thước. Tới thế kỷ IV, vua Constantinô đã xây cất một ngôi thánh đường mang tên thánh nhân.

Lạy Chúa toàn năng, Chúa đã giúp thánh Lôrensô toàn thắng trên ngọn lửa ác hình, xin tắt lửa ham muốn tội lỗi trong lòng chúng con.